Anormal Adet Kanamaları

Düzensiz adet kanamaları kadın hastalıkları ve doğum kliniklerinde oldukça sık rastlanana bir şikayettir.Üreme döneminde ki kadınların%14-25'inde görülen bu şikayet kadınlarda gerek fiziksel gerek sosyal gerekse duygusal sorunlara yol açabilmektedir.Peki anormal adet kanamaları neden oluşur? Anormal adet kanamaları nasıl anlaşılır ve nasıl incelenir? Yazımızda bu sorulara yanıt vereceğiz.

Anormal uterin kanamalar bölgesel ya da sistemik bir çok nedenden kaynaklanabilir, bunlar; miyomlar, endometiral polipler, overyan kistler, ovulasyon bozuklukları, hormonal bozukluklar, kanama- pıhtılaşma bozuklukları ve kanserler olabilir.

ADET DÜZENSİZLİĞİ NEDEN OLUŞUR?

Anormal adet kanaması şikayeti le başvuran bir hastanın kanama düzensizliği nedenleri şu başlıklar altında incelenmelidir,

  1. Rahimin yapısal  sorunları: Miyomlar, polipler, adenomiyozis, sezeryan skar defektleri, uterin arteriovenöz malformasyonlar
  2. Yumurtlama bozuklukları
  3. Kanama pıhtılaşma bozuklukları
  4. Kullanılan ilaçlar; Kan sulandırıcılar, doğum kontrol hapları, rahim içi araçlar
  5. Kanser ve ya endometrial hiperplaziler
  6. Pelvik inflamatuar hastalık ve ya endometrit gibi genital enfeksiyonlar
  7. Bölgesel hemostaz sorunları

ADET DÜZENSİZLİĞİ NASIL ANLAŞILIR?

Adet düzensziliğni tanımlamamk aslında normal kabul edilen döngüyü bilmekle kolaylıkla yapılabilir. Tüm dünyada kabul gören normal adet döngüsü şu kriterlere sahiptir;

  • Adet döngüsünün süresi 24- 38 gündür
  • Adet döngüsü süresi önce ki adetin ilk gününden sonra ki adetin ilk gününe kadar ki süre olarak hesaplanır, bu sürelerde 7-9 günlük farklılıklar olabilir
  • Kanamalı süre ortalama 4,5 - 8 gündür.

Adet düzensizliği ile doktorunuza başvurduğunuda öncelikli olarak düzensizliğin tanımının yapılması için bazı sorular sorulacaktır;

  1. Son bir kaç adetinizin düzeni, süresi ve son adetinizin ilk günü
  2. Kanamanın kaç gün yoğun kaç gün hafif seyrettiği
  3. Adet aralarında kanama olup olmadığı
  4. Adet kanamsının şiddetli olup olmadığı
  5. Adetler düzensizse son 6ay-12 ay içinde kaç kere bu düzensizilikte olduğu sorgulanacaktır.

Bazı hastalarda bu sorgulama sonrasında aslında normalin varyasyonları olan farklılıkların anormal adet kanaması olarak algılandığı saptanmaktadır.

ADET DÜZENSİZLİĞİ NASIL ARAŞTIRILIR?

Adet düzensziliği ile başvuran üreme döneminde ki bir hastanın öncelikle gebelik durumu, üreme durumu ve kanamanın kaynağı sorgulanmalıdır.

  • Kanamanın kaynağı rahim midir?  Her vajinal kanama rahim kaynaklı olmayabilir. Vulva , vajina ve serviks de anormal kanamanın kaynağı olabilir. Ayrıca idrar yollarından ya da makattan gelen kanamalar da vajinal kanamalarla karıştırılabilir. Bu yüzden tüm bu bölgeler muayene sıraında incelenmelidir.
  • Hasta premenopoz ve ya adölesan döneminde midir?Klasik olarak üreme döneminin iki ucu olan adöllesan dönemi ve menopoz öncesi dönem yumurtlama sorunlarının en sık görüldüğü ve dolayısıyla adet düzensizliklerinin en sık saptandığı dönemlerdir.
  • Hasta gebe midir? Her türlü adet düzensizliğinde hastanın gebe olabileceği de akla gelmeli, gebelik testi multlaka istenmelidir.

Bu soruların cevapları alındıktan sonra ileri inceleleme şu noktaları aydınlatmaya yönelik olmalıdır;

  • Hasta da kansızlık var mıdır? Kan sayımı yapılmalı mıdır?
  • Hastanın kullandığı aile planlaması yöntemi bu kanamanın nedeni olabilir mi?
  • Endometrial biyopsi almayı gerektirecek koşullar var mıdır?
  • Kanama pıhtılaşma bozukluğuna yönelik testlere ihtiyaç var mıdır?
  • Hastanın kullandığı ilaçlar anormal kanamaya neden olabilir mi?
  • Hastada tiriod difonksiyonu var mıdır?
  • Hastada adet düzensziliğine yol açabilecek başka sistemik hastalıklar var mıdır? örn: Çölyak hastalığı adet görememenin bir nedeni olabilir
  • KAnama travma sonrası başlamış olabilir mi?

ADET DÜZENSİZLİĞİNDE HANGİ TESTLER VE İLERİ İNCELEMELER İSTENİR?

  1. Gebelik testi
  2. Tam kan sayımı
  3. Over hormonları: E2, FSH, LH, pregesteron
  4. Andorjenler
  5. Tiroid fonkisyon testleri
  6. Pap smear
  7. Endometrial Biyopsi
  8. Sonohisterogram : Rahim içine sıvı vererek ayın anda utrason ile rahim içinde yer kaplayan lezyonların görüntülenmesini sağlar
  9. Histereskopi

 ENDOMETRİAL BİYOPSİ KİMLERDEN İSTENMELİDİR?

Adet düzenszliği olup endometiral hiperplazi veya kanser şüphesi olan hastaların tanısı endometiral biyopsi ile aydınlatılmalıdır.

45 yaş üzeri  ve premenopozal dönemde: Bu dönem kadınlarda adet düzensliğinni başkac bir nedeni yoksa mutlaka endometiral biyopsi alınmalıdır

45 yaş altı üreme döneminde ki kadınlarda: Bu yaş gurubunda ki hastalarda endoemtiral kanser östrojenin fazla progesteronun daha az salındığı durumlarda gelişebilir. Dolayısıyla kronik anovulatuar adet düzensziliği veya obezite gibi östrojen fazlalığı olan ya da verilen tedavşye yanıt vermeyen genç hastalarda da biyopsi alnımalıdır.Ayrıca endomeiral kansere zemin hazırlayan tamoksifen kullanımı, Lynch sendromu ,Cowden sendromu olan genç hastalarda da biyopsi alınmalıdır.