Rahim Sarkması Operasyonları

Rahim sarkması tedavisi Ankara'daki kliniğimizde sıkça uygulanan bir kadın hastalığı sorunudur. Rahim sarkması veya genital porlapsusdan bahsederken aslında pelvis ( kalça kemiği) içinde bulunan diğer organların da sarkmasından bahsetmekteyiz. Pelvis içinde yerleşen organlar rahim, vajina, mesane, urethra(idrarın mesaneden çıktığı son bölüm)  ve rektum (kalın barsağın son bölümü)dur. Bu organlar pelvis kasları ve ligamanlar dediğimiz bağlar sayesinde yerinde dururlar.Bu kaslar ve bağların organları yerinde tutma kuvveti azalırsa yerçekimi etkisi ile sarkma meydana gelir, biz buna genital prolapsus diyoruz.

RAHİM SARKMASI (GENİTAL PROLAPSUS) ÇEŞİTLERİ NELERDİR?

  • Sistosel: Mesanenin vajene doğru sarkması
  • Rektosel: Kalın barsağın vajene doğru sarkması
  • Enterosel. İnce barsakların vajene doğru sarkması
  • Rahim sarkması: Rahimin bütün olarak vajene doğru sarkması
  • Vajen kafında sarkma: Rahim alındıktan sonra vajenin tepe noktasının sarkması

RAHİM SARKMASININ BELİRTİLERİ NELERDİR?

  1. Vajende basınç ve doluluk hissi
  2. Vajende şişlik ele gelmesi
  3. Organların fıtıklaşmasının gözlenmesi
  4. İdrar kaçırma
  5. Mesaneyi tam boşaltamama
  6. Barsak hareektlerinde yavaşlama ve büyük abdesti yapmada zorlanma
  7. Bel ağrısı
  8. Tampon kullanmakta zorluk

RAHİM SARKMASI NASIL TEDAVİ EDİLİR?

Hasta rahim sarkması şikayetleri nedeniyle sosyal hayatında sorunlar yaşamaya başladıysa ya da var olan sarkmanın ilerlemesinin önüne geçmek istiyorsa mutlaka tedaviye seçeneklerini değerlendirmesi. Tedavi cerrahi olabileceği gibi cerrahi olmayan yaklaşımlar da vardır.

RAHİM SARKMASININ CERRAHİ OLMAYAN TEDAVİSİ

Hafif sarkması olan ya da var olan sağlık problemleri nedeniyle ameliyat olamayacak olan hastalara cerrahi olmayan yöntemler önerilmektedir. Bunların başında "Kegel egzersizleri" gelir.Kegel egzersizlerinde amaş pelvis kaslarının tonusunü artırarak destek görevlerini tam olarak yerine getirmesi ya da daha fazla sarkmanın önüne geçilmesidir. Hastanın günlük hayatında kolayca uygulayabileceği bu egzersizler sadece sarkmayı önlemez , idrar hakimiyetine de katkıda bulunur. 

Kilo vermek de bir başka cerrahi dışı tedavi yaklaşımıdır. Obez hastalarda karın yağlarının azalması mesane ve rahim üzerinde ki ve pelvik kaslarda ki basıncı azaltacak ve hastanın şikayetlerini de bu paralelde rahatlatacaktır.

Yaşam ve beslenme tarzında değişilik; örneğin kabızlığı önlemek içn bol lifli gıda tüketimi, idrar kaçırmayı önlemek için aşırı sıvı çay ve kahve tüketiminden kaçınılması, geceler belli saatten sonra sıvı tüketilmemesi şikyetlerin şiddetini azaltabilir.

Sarkmanın cerrahi düzeltilemeyeceği özellikle ileri yaş hastalarda "pesser" kullanmı da şikayetlerde rahatlama sağlayacaktır. Lastik ya da silikon yapıda ve halka şeklnde ki pesserler vajen içine yerleştirilerek sarkan dokuları yer çekimi etkisinden koruyacaktır.

RAHİM SARKMASINDA AMELİYAT  NE ZAMAN TERCİH EDİLMELİDİR?

Genital sarkma durumlarında cerrahiye karar verirken sarkmanın ciddiyeti en önemli kriterdir. Hastaya yarattığı şikayetler sarkma ilerledikçe artacağı için ilerlemiş durumlarda cerrahi en doğru karar olacaktır. Bunların haricinde errahiye karar verirken hastanın yaşı önem taşımaktadır .Çok genç yaşta ameliyat olumursa sıknıtının ilereyen yaşlarda tekrar etmesi ve ikinci bir amekyiat ihtyavının doğması söz konusu olabilir. Çok iler yaşlarda ise oluşabilecek ek sağlık problemleri hem doku iyileşmesine olmumsuz katkıda bulunacak hem de ameliyat olmaya engel olabilecektir. Genital sarkma amelyiatlarında hatanın çocuk sayısını tamamlamış olması bir avantaj olacaktır, aksı takdir de amelyiat sonrasında tekrar doğum yapılamsı şikayelerin nüksüne neden olacaktır. Aşırı sigara içilmesi, KOAH, obezite, şeker hastalığı ve ya kalp hastalığı gibi sağlık sorunları ooeprasyonun başarısını düşürebilecek ek faktörler olup bu durumlarda da cerrahi kararı iyi düşünülerek verilmelidir.

RAHİM SARKMASINDA UYGULANAN CERRAHİ TEDAVİ YÖNTEMLERİ NELERDİR?

Rahim sarkmalarının tedavisinde 2 tür yaklaşım vardır. 

1) Obliteratif cerrahi:Vajenin ileri derecede daraltılarak ve hatta kapatılarak sarkmasının önüne geçilmesi

2) Rekonstrüktif cerrahi: Sarkan dokular anatomiye uygun olarak onarılıp kuvvetlendirilerek yeniden yapılandırmanın uygulanması

Obliteratif cerrahi artık günümüzde çok sık uygulanmamakla birlikte çok ileri yaş hasta gurubunda tercih edilmelidir zira bu cerrahi sonrası cinsel ilişkiye girmek mümkün olmayacaktır.

Rekonstrüktif cerrahi daha sıklıkla tercih edilen cerrahidir. Bu cerrahilerde sarkan dokular anatomik olarak düzeltilip , tekrar etmesinin önlenmesi içinse takviye destek uygulanmaktadır. Bu cerrahiler vajinal yoldan uygulanabileceği gibi açık ameliyatla ve ya laparaskopik olarak da yapılabilmektedir

RAHİM SARKMASINDA EN SIK KULLANILAN CERRAHİ YÖNTEMLER NELERDİR?

  • FİKSASYON VEYA ASKI OPERASYONLARI:  Uterosakral ligaman ve ya sakrospinöz ligaman kullanılarak yapılan bu onarım vajen kafının ve ya rahimin kendisinin sarktığı durumlarda uygulanır. Vajinal yoldan yapılan bu operayonda hastanı kendi dokusu saktospinöz liagmana veya sakrouterin ligamana tuturularak asılır. Hastanın ayrıca idrar kaçırma şikayeti varsa aynı seansda idrar kaçırma operasyonu da uygulanır (http://www.drasliyuceturk.com/idrar-kacirma,2,16592#.XCEjTVwzbIU)
  • SAKROKOLPOPEKSİ: İleri rahim sarkmaları, vajinal kaf sarkması ve enterosel tedavisinde kullanılır. Karından açık operasyonla yapılabileceği gibi laparaskopik de uygulanabilir.Bu oerpasyonda vjen ön ve arka duvarına bir mesh yerleştirilip meshin bir ucu da sakrum kemiğine sabitlenerek kuvvatli bir çekici güç oluşturularak sarkmanın önüne geçilir.
  • KOLPORAFİ:Ön ve/ve ya arka onarım olarak bilinen bu oparasyonlar idara torbasının sarktığı sistosel ve rektumun sarktığı rektosel tedavisinde kullanılır. Vajinal yapılan bu operasyonda sarkan dokular eski yerlerine tilirken vajen mukozasıda kısmen daraltılır.
  • SAKROHİSTEROPEKSİ: Genç kadınlarda ve rahmini korumak isteyen kadınlarda rahim dokusu çıkarılmadan servikin mesh yardımıyla sakruma sabitlenerek yukarı çekilmesi işlemidir.
  • VAJİNAL MESH ONARIMI:Vajinal yoldan yapılan tüm sarkma tedavilerinde meshin mukoza altına yerleştirilmesi ile kendi dokusu destek için çok zayıf olan hastalarda tercih edilebilir. Ancak mesh erezyonu, enfeksiyon, komşu mesane ve barsağa zarar verme gibi ciddi komplikasyonlara neden olabilir. Bu tip operasyonlar kar zarar ilşkisi doğrultusunda karın zarardan daha önmeli olduğu durumlarda tercih edilmesi önerilir

 Resim1: Rahmin tamamen dışarı sarktığı bir vakanın operasyon başlangıcında ki görünümü

 

Resim 2: Resim 1 de ki vakanın operasyonu bittkten sonra ki görünmü