Erkek Kısırlığı

ERKEK İNFERTİLİTESİ NE DEMEK ?

Eşlerin hayatlarıın bir döneminde çocuk sahibi olmak istemeleri çok doğaldır.Ancak bazı çiftler buna ulaşmakta zorlanmakta ve tıbbi yardıma ihtiyaç duymaktadırlar. Bir yıllık korunmasız cinsel hayata rağmen gebelik elde edilememesi İNFERTİLİTE veya KISIRLIK olarak tanımlanmaktadır.Bu infertil çiftlerin değerlendirmelerinde ,neden olan  faktörün başvuranların 1/3'de erkeğe ait üreme sistemindeki sorun olarak görülüyor. Erkekteki probleme bağlı çiftin çocuk sahibi olmamamasına "ERKEK İNFERTİLİTESİ" denilir. Erkek kısırlığında son gelişmelerle birlikte başarılı gebelikler elde edilebilen bir durum olup, erkek inferilitesi varikosel , tüplerde tıkanıklık gibi durumlarda cerrahi olarak hormonal dengesizliklerde ilaçlarla tedavi edilebilmektedir.İnfertilite tedavisinde en sık kullanılan aşılama ve IVF de bu gurup hastalarda duruma göre kullanılmaktadır. Erkek kısırlığında kesin çözüm hastanın mevcut durumunun iyi analiz edilip tedaiv edilmesi ile mümkündür.O yüzden önce nedenler üzerine gidilmeli erkek infertilitesi panelleri ile bu neden tespit edildikten sonra çifte uygun tedavi sunulmalıdır

ERKEK İNFERİTİLİTESİNİN BELİRTİLERİ NELERDİR?

Erkek infertilitesinin belirgin bir belirtisi yoktur, çoğu kez tek belirti çocuk sahibi olamamaktır.Çok az vakakda altta yatan nedenler bulgu verebilir.Kalıtsal sorunlar, hormonal dengesizlikler, testis çevresindeki damarların genişlemesi veya sperm yollarında tıkanıklığa bağlı şu belirtiler görülebilir.

  • Testisde ağrı, şime veya kitle görüntüsü
  • Anormal meme gelişmesi
  • saç ve vücut kıllarında azalma
  • Meni sıvısında azalma, spermiogram volumünde azlık
  • Cinsel istekte azalma
  • Ereksiyonda (sertleşmede) zorlanma
  • Boşalmada (meni ejakulasyonunda9 zorlanma

ERKEK İNFERİTİLTE NEDENLERİ NEDİR?

Erkek infertilitesi 2 ana nedenden kaynaklanır.

  1. Sperm üretimini etkileyen problemler
  2. Sperm hareketini etkileyen problemler

Erkekde üreme yeteneği beyindeki hipotalamus- hipofiz denilen merkez ve testislerin fonksiyonları ile sağlıranır.Dolayısıyla bu organların fonksiyon bozukluğu ile giden bir seri sorun erkek kısırlığına yol açabilir.
♣Vakaların yaklaşık %2-5'i hipofiz ve hipotalamusun sorunlarıdna kaynaklanır
♣Yaklaşık hastaların %5'de üretilen spermin tesislerden meniye taşınmasında sorun varıdr, bu daha önce ki bir enfeksiyondan kaynaklanıyor olabilir.
♣%65-80 hasta da ise sper üretimnide sorun vardır ve bunların %10 da testosteron düşüklüğü de duruma eşlik eder.
♣%10-20 hastada ise hiçbir neden bulunamayabilir.

ERKEK İNFERTİLİTESİNİN BİLİNEN NEDENLERİ

  • VARİKOSEL:Testisleri direne eden venlerde genişlemedir.Sonuç olarak sperm hareketleri bozulur.Bu durum inferitilitenin sık görülen bir nedenidir ve tedavi edilebilir.
  • ENFEKSİYON: Epididim ve testislerin enfeksiyonu sperm üretimini, sperm kalitesini ve motilitesini bozar.Cinsel yolla bulaşan hastalıklardab Gonore ve HIV bir nifertilite nedenidir.
  • EJAKULASYON PROBLEMLERİ:Diyabet hastalığı, idrar yollarından ameliyat ejakulasyonu etkiler. Bu durumda meni dışarı çıkmak yerine mesanenye kaçar.Bu vakalarda sperm apire edilip IVF ile gebeik şansı sağlanabilir.
  • ANTİKORLAR: Bazı erkeklerde immün sistem kendi sperm hücrelerini düşman gibi algılayıp zarar verebilir.
  • TÜMÖRLER: İyi huylu ve kötü huyly tümörler erkek üreme sistemini etkiler.Tümör tedavisi için kullanılan cerrahi, kemoterapi ve radyoterapi de infertiliteye neden olur. 
  • KÜÇÜK TESTİSLER: Anne karnında ki fetal gelişim süresinde tek veya çift taraflı testisler torblalara inmezse zamana küçülürler.
  • HORMONAL DENGESİZLİK: Hipofiz- hipotalamus, tirodi bezi veya adrenal bezlerden anormal hormon salınmı spermleri etkiler.
  • SEMİNİFER TÜBÜLLERDEKİ DEFEKTLER: Enfeksiyon, travma, zedelenme veya tümörler tüplerin tıkanmasına bu da spermlerin meniye karışamamasına neden olur.
  • GENETİK DEFEKTLER: Kleinefelter, Kallmann sendromu ve Kartegener sendromu üriner organların anormal gelişmine neden olur.
  • CİNSEL İLİŞKİ DE PROBLEMLER:Erektil disfonksiyon,erken boşalma, ağrılı cinsel ilşki, hipospadias veya psikolojik problemler cinsel ilşkiyi bozarak infertiliteye neden olabilir.
  • GEÇİRİLMİŞ CERRAHİLER: Vazektomi ya da daha önce yapılmış testis cerrahileri sperm pasajını önler.Bu spermler IV tedavisi sırasında testisden asipre edilerek gebelki elde edilebilir.
  • ÇEVRESEL NEDENLER: Endüstriyel kimyasallara, radyasyona veya X-ray'e fazla maruziyet infertiliteyi tetikleyebilir.
  • YAŞAM STİLİ :Aşırı alkol, ilaç, tütün kullanımı veya obezite sperm fonksiyonunu etkileyebilir.Hatta depresyon gibi duygu durum problemleri de fertiliteyi etkileyebilir.

ERKEK KISIRLIĞI NASIL TESPİT EDİLİR?
Erkek kısırlığını tespit etmenin en önemli yolu "SPERMİOGRAM" incelemesidir. Bu tetkikde sperm sayısı, hareketliliği, şekil bozukluğu ve enfeksiyon varlığı hakkında bilgi edinilir. Örnek vermeden  önce 3-5 gün cinsel perhiz yapılması önerilir ve meni . klinik ortamında masturbasyon yöntemi ile toplanır.Ancak hasta bu ortamda örnek veremiyorsa evde boş temiz ve içinde kimyasal olmayan bir kaba meniyi koyup 1 saat içinde laboratuara getirebilir.
Eğer ilk spermiogram testinde anormallik varsa, hastadan birkaç hafta sonra ikinci bir test daha istenebilir.
Sperm sorunu saptana hastanın fizik muayenesi yapılıp testislerinin hacmi ve yapısı değerlendirilir.Gerekirse doopler ultrasona yönlendirilerek testisleri besleyen venlerde genişleme olan "varikosel" veya diğer anormalliklerin varlığı araştırılır.Eğer üreme yolarında tıkanıklıktan şüpheleniliyorsa transrektal ultrason yapılabilir. Hormonal nedenleri araştırmak için kanda FSH , LH ve testosteron düzeyleri ölçülür.Gerekirse de kanda genetik inceleme ile kromozom sorunları ekarte edilir. Eğer spermiogramda hiç spem bulunmadıysa hastaya biyopsi önerilerek testislerde sperm saptanabiliyor mu, yollar tıkanık olduğu için mi menide sperm bulunamadı? yoksa testisde hiç üretim yok mu? anlaşılabilir.


ERKEK KISIRLIĞININ TEDAVİSİ VAR MI?
Erkekde kısırlığın nedeni bulunduktan sonra çeşitli tedavi seçenekleri sunulabilir.Teknolojideki ilerlemelerle erkek infertilitesinde tedavi olanakları geliştirilmiştir.Bunların bir kısmı basti ve ağrısız tedavilerdir.Tedavi seçenekleri şu şekildedir,

1) CERRAHİ TEDAVİ: Varikoselde, seminifer tübillerin tıkanıklığında cerrahi tedaiv bu sorunları düzeltebilir.

2) İLAÇLAR: Hormonal dengesizlikte hormon ilaçları kullanılır.Epididim inflamasyonu ve testis enfeksiyonu gibi durumlarda ise antibiyotkiler kullanılır

3)PSİKOLOJİK TEDAVİ:Depresyon,erektil disfonksiyon gibi durumlarda psikoloj destek sorunu çözebilmektedir.

4) IVF (İNVİTRO FERTİLİZASYON): Amaç gebelik elde etmek olduğunda erkekden aspirasyon veya biyopsi yoluyla sperm elde edilip kadından alınan yumurta ile döllenmesiyle elde edilen embryonun kadının rahimine yerleştirilmesi işlemidir. Başarı şansı yüksektir.