Jinekolojik Muayene Hangi Yaşta ve Nasıl Olmalı?

Çok genç yaşlardan ileri yaşa kadar, bakire ya da değil her kadın jinekolojik muayeneye gereksinim duyar. Çoğu kez bu muayene kadınlar için korkutucu, tedirginlik verici olsa da aslında kadın sağlığı için olmazsa olmaz muayenelerden biridir.

Erkek fizyolojisinden çok daha karmaşık olan hormonal döngü, doğurganlık süreci, menopoz ve meme hastalıkları kadınların bu konuda bir kontrol takvimi oluşturmalarına ve sağlık planlamalarında ilk sıraya almalarına ihtiyaç doğuruyor.

Peki jinekolojik muayene sadece smear almadan mı ibaret? Tabii ki hayır. Hatta son yıllarda normal kontrollerde smear sıklığının arası açılırken yıllık muayene yine de olmazsa olmazlar arasında takvime ekleniyor. Çünkü amaç sadece rahim ağzı kanseri taraması değil çeşitli yaş gruplarına göre yumurtalıkların, rahmin, rahim içi endometrium katmanının, vajeni, pelvik kasların ve memenin muayenesinin de yapılmasıdır.

Tüm bu bilgiler doğrultusunda yaşlara göre jinekolojik muayenenin kapsamı değişebilmekte, adölesan yaş grubundan menopozal döneme kadar kimlere nasıl bir muayene sunulması gerektiği farklılıklar göstermektedir.

İşte yaş gruplarına göre jinekolojik muayenenin nasıl olması gerektiği;

Adölesan Yaş Grubunda Jinekolojik Muayene Nasıl Olur?

21 yaşından genç kadınlar jinekolojik muayeneye başvurduklarında öncelikli olarak adet döngüleri açısından incelenirler. Adetin ilk başlangıç yaşı, kanama döngüsünün düzeni, her iki adet arası süre, kanama miktarı ve süresi mutlaka sorgulanacaktır. Hastalardan son adet dönmelerini belirtmeleri istenecektir. Henüz yeni adet görmeye başlayan genç kızlar bu döngünün normal değerleri hakkında bilgilendirilirken özellikle son adet tarihini kayıt etmelerini alışkanlık haline getirmeleri konusunda bilinçlendirilirler. Bu yaşlar cinsel hayatın da başladığı ya da başlayacağı yaşlar olduğundan gerek cinsellik öncesi danışmanlık, gerekse yaşanan cinsel deneyimle ilgili sorunların tespiti ve yanlış bilgilendirmelerin düzeltilmesi ileriki hayatında doğabilecek sorunları önleyecektir.

Cinsel hayatla birlikte aile planlaması yöntemleri hakkında ilk bilgiler de bu muayenede verilir. Bu yaş hastalar genellikle aile bireyleri ile doktora başvurduğundan mutlaka doktor ve hastanın baş başa kaldığı bir ortam yaratılıp sormaya veya söylemeye tedirgin olduğu şeyleri bu anda söyleyebilmesi sağlanmalıdır. Genç yaş grubu hastalar HPV aşılanması için de en uygun yaş grubudur. Hastalar ve aileleri aşılamanın önemi ve aşılama planı ile ilgili bilgilendirilmelidir. Muayenede dış genital organların, sekonder seks karakterlerinin gelişimi incelendiği gibi pelvik (karından) veya transvajinal ultrasonla da iç genital organlar ve bu organlarda ki varsa anatomik sorunlar tespit edilir. Karından ultrason genellikle bakire hastalarda tercih edilir ve bu hastalara muayeneye gelirken rahat bir ultrason görüntülemesi yapılabilmesi için idrara sıkışık gelmeleri özellikle tavsiye edilir. 

Doğurganlık Döneminde Jinekolojik Muayene Nasıl Olmalı? (21-40 Yaş Arası)

Bu yaş grubu jinekolojik muayenede pap smear alınımının başladığı bir dönem olmakla birlikte hastaların bilgilendirildiği bir konu da gebelik, gebeliğin oluşumu, gebe kalmayı önleyebilecek faktörler olmaktadır. Yakın bir zamanda gebelik planı olmayan hasta ile doğum kontrol yöntemleri seçenekleri konuşulur ve birini seçmesi sağlanır. Öte taraftan bu hastaya fertilitesi hakkında bilgi verilir. Gelecekteki gebelik planlarını önleyecek sorunlar varsa aydınlatılır ve mümkünse sorunların giderilmesi için yol gösterilir. Gebelik planı varsa öncesinde yapılması gereken tetkikler planlanır ve gerekli vitamin takviyeleri (folik asit) başlanır. Eğer bir süredir gebelik planlıyor ama başarılı olamıyorsa infertiliteye yönelik incelemeler yapılır.

Polikistik over hastalığı, endometetriozis gibi doğurganlığı olumsuz etkileyecek sorunları olan hastalara durumları hakkında detaylı bilgi verilir, gelecekteki karşılaşabilecekleri sorunlar aydınlatılır. Bu yaşta özellikle henüz çocuk sahibi olmamış, ileri gelecekte ise bu şansını korumak isteyen kadınlara "YUMURTA DONDURMA" bilgilendirmesi yapılır.

Perimenopoz, Menopoz ve Ötesinde Jinekolojik Muayene Nasıl Olur?

40-50 yaş arası bir çok kadın için menopoza geçiş dönemidir. Henüz menopoza girmemiş bile olsalar vücutlarında bir takım değişikliklerin hissedilmeye başlandığı bu dönemde adet döngüsündeki farklılaşmalar, hormonal değişikliklerin psikolojik etkileri ve cinsellikle ilgili yönlendirme ve bilgilendirmelere ihtiyaç vardır. Gündeme getirmekten çekindikleri libido azalması, vajinal kuruluk bu dönemin aydınlatılması gerken sık karşılaşılan sorunlarıdır.

Yumurtalık kistleri, rahim miyomları, rahim içi polipler, rahim içi kalınlık artışları bu yaş grubunun sık görülen patolojik bulguları olup pelvik kas zayıflığına paralel rahim ve idrar torbası sarkmaları, idrar kaçırmalar bu yaşlarda belirti vermeye başlar.

Sadece genital organların sorunları ve muayenesi değil meme muayenesi ve mamaografi taramalarının da başladığı yaş olduğu için jinekolojik muayene bu yaş grubunda mutlaka meme muayenesi ile tamamlanmalı, hastalara kendi kendine muayene hakkında da eğitim verilmesi faydalı olmaktadır.

Menopoza girmiş kadınlarda kemik erimesinin hızlanabileceği göz önünde bulundurularak kemik yoğunluğunun ölçülmesi de ileri yaşta kemik kaybına bağlı ağrı ve deformitelerin oluşmasına izin vermeden erimenin durdurulmasını sağlayacaktır.

Tüm yaş gruplarında jinekoloğun muayene odası bir kadının her türlü özel sorununun paylaşıldığı, gizliliğin önem taşıdığı kadar yargılamaların da olmadığı güvenli bir alandır. En gizli bilgilerinizi paylaşabileceğiniz ve buna paralel olarak verilen bilgilendirmelerle içinizde büyüttüğünüz sorunları paylaşmanın rahatlığıyla beraber önerilen çözüm yolları ile sıkıntılarınızdan kurtulmanızı sağlayabilecek kapının aralandığı bir yerdir jinekolog ofisi. Jinekolojik muayenede her türlü tedirginlik bir yana bırakılarak sorunların ve soruların özgürce paylaşıldığı bir ortam hem hastayı tatmin edecek; hem de doktorun başarısını artıracaktır.

Blog Yazıları

Bu internet sitesi en iyi performansı gösterebilmek için çerezlerden faydalanmaktadır. Sitemizi kullanarak çerezleri kabul etmiş olursunuz. Detaylı bilgi için Çerez Politikası'na bakınız.